Tiểu nhiều ở nam giới là tình trạng số lần đi tiểu tăng rõ so với thói quen, có thể xảy ra ban ngày, ban đêm hoặc cả hai. Uống nhiều nước, cà phê và thời tiết lạnh có thể gây tăng tiểu tạm thời; nếu kéo dài hoặc kèm khát nhiều, tiểu buốt, dòng tiểu yếu thì cần tìm nguyên nhân.

➜ Lưu ý: Không nên tự hạn chế nước quá mức để giảm số lần đi tiểu. Thiếu nước có thể làm nước tiểu cô đặc và tăng kích ứng; lượng nước cần điều chỉnh theo sức khỏe và hướng dẫn phù hợp.

Những biểu hiện đi kèm cần ghi nhận

• ➤ Đi tiểu nhiều lần với lượng ít
• ➤ Lượng nước tiểu mỗi lần nhiều bất thường
• ➤ Tiểu đêm làm gián đoạn giấc ngủ
• ➤ Khát nhiều, khô miệng hoặc sụt cân
• ➤ Tiểu gấp, tiểu buốt hay dòng tiểu yếu

Thói quen uống nước và chất kích thích

Uống nhiều nước trong thời gian ngắn, dùng cà phê, trà, bia rượu hoặc thuốc lợi tiểu có thể làm tăng lượng nước tiểu. Nếu triệu chứng giảm khi điều chỉnh thời điểm và lượng dùng, đây có thể là yếu tố chính.

Nên ghi nhật ký trong vài ngày gồm lượng nước, loại đồ uống, số lần tiểu và lượng ước tính. Thông tin này giúp phân biệt tiểu nhiều do lượng nước tiểu tăng với cảm giác buồn tiểu liên tục nhưng mỗi lần rất ít.

Viêm đường tiểu và bàng quang kích thích

Viêm bàng quang hoặc niệu đạo thường gây tiểu gấp, tiểu buốt và mỗi lần chỉ ít nước tiểu. Nước tiểu có thể đục, mùi lạ hoặc lẫn máu. Khám và xét nghiệm giúp xác định có nhiễm khuẩn hay không.

Không tự dùng kháng sinh chỉ vì đi tiểu nhiều. Bàng quang tăng hoạt và kích ứng không do nhiễm khuẩn cũng có thể gây biểu hiện tương tự.

Tuyến tiền liệt và tắc nghẽn dòng tiểu

Tuyến tiền liệt to hoặc viêm có thể làm dòng tiểu yếu, phải rặn, nhỏ giọt và còn cảm giác chưa hết. Bàng quang phải co bóp nhiều hơn nên người bệnh dễ buồn tiểu và thức dậy ban đêm.

Bác sĩ có thể đánh giá tuyến tiền liệt, đo nước tiểu tồn dư hoặc chỉ định siêu âm khi phù hợp. Không nên tự mua thuốc dựa trên tuổi.

Đường huyết và các bệnh toàn thân

Đường huyết cao có thể gây tiểu nhiều lượng lớn, khát nhiều, mệt và sụt cân. Bệnh thận, rối loạn nội tiết, ngưng thở khi ngủ và một số thuốc cũng ảnh hưởng lượng nước tiểu.

Xét nghiệm đường huyết, chức năng thận hoặc kiểm tra khác được cân nhắc dựa trên triệu chứng và bệnh nền.

Cách theo dõi và cải thiện

Phân bố nước uống đều ban ngày, giảm cà phê và rượu bia, hạn chế uống nhiều sát giờ ngủ. Không nhịn tiểu quá lâu nhưng cũng tránh đi tiểu theo thói quen khi bàng quang chưa đầy.

Nếu tiểu nhiều kéo dài, ảnh hưởng giấc ngủ hoặc kèm triệu chứng bất thường, nên mang nhật ký đi tiểu đến buổi khám. Hướng xử trí phụ thuộc nguyên nhân thay vì chỉ giảm số lần.

Tiểu nhiều có thể do thói quen, bệnh đường tiểu, tuyến tiền liệt hoặc đường huyết. Xác định lượng nước tiểu và triệu chứng đi kèm là bước quan trọng để chọn kiểm tra phù hợp.